Zaloguj się!
szukaj:
Menu główne
strona główna
intranet
logowanie
katalog stron
księga gości
kontakt
Biblioteka ZSMS
Katalog biblioteczny
wyszukiwanie
Nabór 2012
Informator dla gimnazjalistów
oferta edukacyjna
charakteryst. szkół
wymag. dokumenty
regulamin naboru
terminy
gwarancje pracy

pobierz podanie
nabór elektroniczny
Nabór elektroniczny
Na nowy rok szkolny
wykaz podręczników do przedmiotów ogólnokształcących
wykaz podręczników do przedmiotów zawodowych
dofinansowanie zakupu poręcznikow
Nasze miasto
Herb Bytomia

Urząd Miejski w Bytomiu

Logo Bytomia

Urząd Miejski w Bytomiu
Święto Patrona Szkoły
wykaz imprez
pokaz - chemia sam.
konkurs
pokaz - klimatyzacja
spotkanie z alpinistą
60-lecie Szkoły
wykaz imprez
parada
centralne obchody I
centralne obchody II
fizyka w sporcie
Wydarzenia
odszedł papież ...
wizyta MENiS
detektywi u nas
katastrofa samolotu
piszą o nas
list Marii Mordarskiej
Prezentacja Szkoły
wizja i misja szkoły
struktura kształcenia
lokalizacja
historia
nasz patron
budynek szkoły
szkolne korytarze
zaplecze socjalne
galeria zdjęć
Środowisko szkolne
dyrekcja
nauczyciele
uczniowie
absolwenci
administracja
sympatycy
Baza dydaktyczna
prac. informatyczna
prac. samochodowe
prac. mechaniczne
prac. mechatroniczna
prac. chemiczna
prac. fizyki
prac. CNC
inne pracownie
obiekty sportowe
biblioteka i czytelnia
strzelnica
CKP
praktyki zawodowe
nauka jazdy
Osiągnięcia
wykaz
superprodukcja
nasze pojazdy
prace dyplomowe
sukcesy
dyplomy
Z życia szkoły
ustroń 2009
gala VIII przeglądu
szombierki 2006
czantoria 2006
świat fizyki 2006
zjazd absolwentów
parada sam. 2006
dni Bytomia 2006
konkurs historyczny
XV rajd mechanika
parada poj. zabytk.
otrzęsiny 2005
z księgi gości
Kontakt
adres, telefony, fax
dojazd
księga gości
korespondencja
rekomenduj nas
autorzy
Inne
działy artykułów
działy newsów
pogoda
sterowniki
archiwum zsms
Nasze LOGO
Logo ZSMS w Bytomiu
Ważne linki
MEN  - Warszawa
CKE  - Warszawa
OKE  - Jaworzno
KO    - Katowice
WOM - Katowice
KOWEZiU - Warszawa
Europa
Europejski Fundusz Społeczny
www.efs.gov.pl


Portal Unii Europejskiej

www.europa.eu.int
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Facebook
znajdź nas

facebook

na faceboooku
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 1
jesteś naszym
00000 gościem !!!
Artykuły > Unia Europejska > ABC wiedzy o Unii Europejskiej

ABC wiedzy o Unii Europejskiej

  1. Czym jest Unia Europejska?
  2. Powojenne początki.
  3. Etapy rozszerzenia UE.
  4. Jednolity Akt Europejski.
  5. Rada Unii Europejskiej.
  6. Traktat Rzymski.
  7. Traktat Amsterdamski.
  8. Traktat Nicejski.
  9. 3 Filary.
  10. Rola Trybunału Sprawiedliwości.
  11. Unia Gospodarcza i Walutowa.
  12. Instytucje Unii Europejskiej.

Czym jest Unia Europejska?

Unia Europejska (UE) jest nowym typem związku między państwami.
Głównym zadaniem Unii jest organizacja współpracy między krajami członkowskimi i między ich mieszkańcami.
Do najważniejszych celów Unii należą: zapewnienie bezpieczeństwa, postępu gospodarczego i społecznego oraz ochrona wolności, praw i interesów obywateli. Unia Europejska respektuje tożsamość narodową państw członkowskich, ich historię, tradycję i kulturę.


Unia Europejska jest gwarancją demokracji, respektowania praw człowieka, prywatnej własności i wolnego rynku. Unia składa się z trzech filarów.
Pierwszy - o charakterze gospodarczym - stanowią trzy Wspólnoty Europejskie: Wspólnota Europejska (WE), Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWiS) oraz Europejska Wspólnota Energii Atomowej (EURATOM).
Drugim filarem jest Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa. Trzecim - zadania z zakresu spraw wewnętrznych i wymiaru sprawiedliwości. Wspólnota Europejska (dawna nazwa: Europejska Wspólnota Gospodarcza - EWG) powstała w 1957 roku na mocy Traktatu Rzymskiego zawartego przez sześć państw: Belgię, Francję, Holandię, Luksemburg, Włochy i Niemcy. Główne osiągnięcie Wspólnoty to ustanowienie Rynku Wewnętrznego, opartego na tzw. czterech swobodach - wolnym przepływie towarów, usług, osób i kapitału między państwami członkowskimi. Uwieńczeniem integracji gospodarczej jest utworzenie w 1999 roku:
Unii Gospodarczej i Walutowej, która ma stopniowo doprowadzić m.in. do zastąpienia walut narodowych wspólną walutą euro.
Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWiS)powstała w 1951 roku na mocy Traktatu Paryskiego, podpisanego na 50 lat (termin ten upływa 23 lipca 2002 roku). Celem EWWiS jest istnienie wspólnego rynku surowców i produktów przemysłu węglowego i stalowego państw członkowskich. Europejska Wspólnota Energii Atomowej (EURATOM) powstała, podobnie jak EWG, na mocy Traktatu Rzymskiego z 1957 roku. Jej głównym celem jest pokojowe wykorzystanie energii jądrowej.
Hymn Unii Europejskiej - "Oda do radości" - jest fragmentem IX symfonii Ludwiga van Beethovena. Niebieska flaga ze stałą liczbą 12 gwiazdek jest od 1955 roku flagą Rady Europy, a od 1986 roku - również Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej.

Powojenne początki

Historia integracji Europy w okresie po II wojnie światowej liczy sobie już ponad pięćdziesiąt lat.
U jej podłoża legły przede wszystkim względy polityczne: rezygnacja ze stosowania przemocy w stosunkach międzynarodowych i potrzeba współdziałania państw przy odbudowie Europy ze zniszczeń wojennych. Pomysł stworzenia "Stanów Zjednoczonych Europy" padł.

Po raz pierwszy z ust Winstona Churchilla, ówczesnego premiera Wielkiej Brytanii, w słynnym przemówieniu wygłoszonym przez niego w Zurychu we wrześniu 1946 r. Nieomal równolegle, zaczęły się pojawiać również inne koncepcje zacieśniania współpracy pomiędzy europejskimi państwami. Były one z dużym zaangażowaniem i przekonaniem lansowane przez grono wybitnych polityków, których zwykło się obecnie nazywać "Ojcami Europy". Zalicza się do nich m.in.: Konrada Adenauera z Niemiec, Leona Bluma, Roberta Schumana i Jean Monneta z Francji, Paula Henri'ego Spaaka z Belgii i Alcide de Gasperi'ego z Włoch. Na zwołanym z inicjatywy europejskich polityków, intelektualistów oraz licznych stowarzyszeń narodowych i ponadnarodowych Kongresie Europejskim w Hadze, w maju 1948 r., przyjęto Deklarację Polityczną wzywającą do zjednoczenia państw europejskich. W październiku 1948 r. powstała w Brukseli organizacja pod nazwą Ruch Europejski (European Movement), której celem było propagowanie idei integracji Europy. Data 5 maja 1949 r. zapisała się w historii powstaniem Rady Europy (Council of Europe), pierwszej europejskiej, międzyrządowej organizacji współpracy, której państwami założycielskimi były Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Wielka Brytania, Włochy i kraje skandynawskie. Celem Rady Europy stało się umacnianie i rozwój demokracji, ochrona praw człowieka, sprawiedliwe rozwiązywanie problemów społecznych i popieranie europejskiej tożsamości kulturowej. Polska została przyjęta do Rady Europy 26 listopada 1991 r., a organizacja ta liczy obecnie 41 członków.

W warunkach potęgującej się tzw. zimnej wojny na przełomie lat 40-tych i 50-tych, a także w obliczu zróżnicowanych interesów państw Europy Zachodniej, Rada Europy okazała się organizacją niewystarczającą dla urzeczywistnienia idei integracji europejskiej. Pojawiły się wówczas propozycje zacieśnienia współpracy, przede wszystkim gospodarczej, wraz z realizacją, których można byłoby łatwiej podjąć współpracę polityczną. Twórcom tych koncepcji chodziło głównie o to, aby związać kraje zachodnioeuropejskie, w tym Niemcy i Francję, pod względem ekonomicznym, co stałoby się gwarancją trwałego pokoju w Europie. W ramach tego nurtu myślenia, 9 maja 1950 r. Robert Schuman, ówczesny francuski minister spraw zagranicznych przedstawił swój plan (nazwany później Planem Schumana) utworzenia wspólnoty węgla i stali. Propozycja ta została przyjęta: 18 kwietnia 1951 r. sześć państw (Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Niemcy i Włochy) podpisało w Paryżu traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Węgla i Stali - EWWiS (European Coal and Steel Community - ESCC). Na mocy tej umowy, zwanej Traktatem Paryskim, sektory węglowy i stalowy krajów członkowskich zostały poddane wspólnej, międzynarodowej kontroli; powołano też do życia ponadpaństwowe organy EWWiS: Wysoką Władzę, Radę Ministrów, Zgromadzenie Parlamentarne, Trybunał Sprawiedliwości oraz Radę Ekonomiczno-Społeczną. Przewodnictwo nad Wysoką Władzą powierzono Jean'owi Monnetowi, francuskiemu komisarzowi ds. planowania. Traktat o EWWiS stał się fundamentem dalszej integracji europejskiej.
Następnych kilka lat przyniosło próby rozszerzenia współpracy na sferę polityczną i militarną.
W 1952 r. podpisano w Paryżu traktat o ustanowieniu Europejskiej Wspólnoty Obronnej, ale nie wszedł on ostatecznie w życie, z uwagi na zgłaszane przez poszczególne państwa obawy przed ograniczeniem ich suwerenności. Dwa lata później, 23 października 1954 r., z inicjatywy Anthony'ego Edena, ministra spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii, podpisano traktat powołujący do życia Unię Zachodnioeuropejską - UZE (Western European Union - WEU) - organizację o charakterze międzyrządowym, zajmującą się problematyką militarną. Traktat ten wszedł w życie w maju 1955 r., przy czym UZE nie została powiązana w żadnym sensie z istniejącą EWWiS, ani też z później utworzoną Europejską Wspólnotą Gospodarczą.

Etapy rozszerzenia UE

Wśród krajów Unii Europejskiej panuje dość powszechna zgoda, że Traktat Amsterdamski nie dokonał niezbędnych zmian instytucjonalnych UE, pod kątem przyszłego rozszerzenia Unii na Wschód. W związku z tym, na szczycie w Kolonii w czerwcu 1999 r. uzgodniono zwołanie w 2000 r. kolejnej Konferencji Międzyrządowej.
W tej sprawie. Otwarcie konferencji nastąpiło podczas spotkania Rady ds. Ogólnych 14 lutego 2000 r., w Brukseli. Tymczasem, w końcu marca 1998 r., proces rozszerzania Unii Europejskiej rozpoczął się formalnie z udziałem wszystkich dziesięciu krajów kandydujących z tego regionu(Bułgaria, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Polska, Rumunia, Słowacja, Słowenia i Węgry).Jednocześnie podjęto negocjacje akcesyjne z Cyprem.
Do pierwszej fali negocjujących krajów zaliczono, zgodnie z rekomendacją Komisji Europejskiej, Czechy, Estonię, Polskę, Słowenię i Węgry oraz Cypr. Negocjacje z tymi krajami rozpoczęły się 31 marca 1998 roku. Komisja Europejska, przygotowując ramy finansowe dla działalności Wspólnot Europejskich w latach 2000-2006, przyjęła założenie, że rozszerzenie UE o gotowe do tego kraje Europy środkowej i Wschodniej mogłoby nastąpić już z początkiem 2002 r. i zarezerwowała w unijnym budżecie stosowne środki. Propozycje Komisji sformułowane w dokumencie "Agenda 2000", dotyczące spraw budżetowych, a zarazem reformy polityki strukturalnej i modyfikacji Wspólnej Polityki Rolnej, zostały - po wprowadzeniu pewnych zmian -zaakceptowane na szczycie w Berlinie 24-25 marca 1999 r.W lipcu 1999 roku Komisja Europejska zdecydowała o rozdziale nowych funduszy przedakcesyjnych, które mają pomóc państwom starającym się o członkostwo w Unii Europejskiej przystosować ich gospodarkę do wymogów unijnych.
Na szczycie Unii Europejskiej w Helsinkach, w dniach 10-11 grudnia 1999 r., oficjalnie zaproszono do negocjacji kandydatów tzw. drugiej fali: Bułgarię, Litwę, Łotwę, Rumunię, Słowację oraz Maltę, znosząc zarazem podział kandydatów na grupy. Negocjacje z tymi kandydatami rozpoczęły się 15 lutego 2000 r. Turcja uzyskała w Helsinkach status kraju kandydującego do członkostwa w Unii Europejskiej.

Jednolity Akt Europejski

W pierwszej połowie lat 70-tych proces integracji europejskiej postępował jeszcze w miarę pomyślnie.
W kwietniu 1972 r. stworzono tzw. węża walutowego, który miał zapobiec nadmiernym wahaniom kursów walut państw członkowskich, a w 1973 r. powstał
Europejski Fundusz Współpracy Walutowej.
Pięć lat później, od marca 1978 r., współpraca walutowa państw WE zaczęła przebiegać w ramach nowo utworzonego Europejskiego Systemu Walutowego - EWS (European Monetary System - EMS).
W 1975 r. powołano do życia nową instytucję WE - Trybunał Obrachunkowy, którego głównym zadaniem stała się kontrola budżetu Wspólnot.Zła koniunktura gospodarcza w drugiej połowie lat 70-tych wywarła jednak niekorzystny wpływ na proces europejskiej integracji. Zaostrzyły się ujawnione w łonie Wspólnot Europejskich trudności strukturalne. Doszło do poważnych kłopotów budżetowych, kryzysu Wspólnej Polityki Rolnej, uwidoczniła się niedoskonałość wspólnych instytucji. Interesy narodowe zaczęły dochodzić coraz bardziej do głosu, a Wspólny Rynek, nie funkcjonował w sposób należyty. Te trudności usiłowano rozwiązać we wczesnych latach 80-tych. Na szczycie w Fontainebleau, w czerwcu 1984 r., udało się zlikwidować impas w sprawach związanych z rolnictwem i budżetem, a także powołano dwa komitety: do spraw zmian instytucjonalnych(zwany Komitetem Dooge'a) i ds. narodów Europy (Komitet Adonnino).
Komitety te opracowały odnośne raporty: pierwszy postulował szybkie stworzenie w pełni zintegrowanego rynku wewnętrznego, a drugi - doprowadzenie do powstania "Europy Obywateli Zła koniunktura gospodarcza w drugiej połowie lat 70-tych wywarła jednak niekorzystny wpływ na proces europejskiej integracji. Zaostrzyły się ujawnione w łonie Wspólnot Europejskich trudności strukturalne. Doszło do poważnych kłopotów budżetowych, kryzysu Wspólnej Polityki Rolnej, uwidoczniła się niedoskonałość wspólnych instytucji. Interesy narodowe zaczęły dochodzić coraz bardziej do głosu, a Wspólny Rynek, nie funkcjonował w sposób należyty. Te trudności usiłowano rozwiązać we wczesnych latach 80-tych. Na szczycie w Fontainebleau, w czerwcu 1984 r., udało się zlikwidować impas w sprawach związanych z rolnictwem i budżetem, a także powołano dwa komitety: do spraw zmian instytucjonalnych (zwany Komitetem Dooge'a) i ds. narodów Europy (Komitet Adonnino). Komitety te opracowały odnośne raporty: pierwszy postulował szybkie stworzenie w pełni zintegrowanego rynku wewnętrznego, a drugi - doprowadzenie do powstania "Europy Obywateli". Na spotkaniu Rady Europejskiej w Mediolanie, w czerwcu 1985 r., Komisja Europejska przedstawiła Białą Księgę w sprawie rynku wewnętrznego. Oba raporty opracowane za zamówienie szczytu w Fontainebleau oraz wspomniana Biała Księga stały się podstawą dalszych dyskusji w Luksemburgu, w grudniu 1985 r. W wyniku dokonanych uzgodnień podpisano 17 lutego 1986 r. w Luksemburgu i 28 lutego 1986 r. w Hadze Jednolity Akt Europejski - JAE (Single European Act), modyfikujący Traktaty Rzymskie. Dokument ten znany jest przede wszystkim dzięki programowi dojścia przed 1993 r. do w pełni jednolitego, wolnego od wszelkich barier rynku wewnętrznego. Jednolity Akt Europejski wprowadził zarazem istotne zmiany instytucjonalno-prawne. Stworzył on m.in. podstawę prawną dla funkcjonowania Rady Europejskiej i Europejskiej Współpracy Politycznej oraz zwiększył uprawnienia Parlamentu Europejskiego. Ponadto, JAE włączył do Traktatu o EWG współpracę m.in. w dziedzinie polityki społecznej, ochrony środowiska i badań naukowych. Wraz z procesem dochodzenia do rynku wewnętrznego, uwidoczniała się coraz bardziej potrzeba ustanowienia unii gospodarczej i wprowadzenia wspólnego pieniądza, warunkującego właściwe funkcjonowanie tego rynku. W styczniu 1988 r. francuski premier Balladur przedstawił propozycję stworzenia Unii Gospodarczej i Walutowej, a w lutym tego samego roku Hans Dietrich Genscher, minister spraw zagranicznych Niemiec, wystąpił z koncepcją utworzenia europejskiego obszaru walutowego i Europejskiego Banku Centralnego. Podczas posiedzenia Rady Europejskiej w Hanowerze w czerwcu 1988 r. powołano specjalny komitet, pod przewodnictwem Jacquesa Delors'a, ówczesnego przewodniczącego Komisji Wspólnot Europejskich, do zbadania tych projektów i przedstawienia odpowiednich wniosków. Raport Komisji (znany później jako Raport Delors'a) został przyjęty na szczycie w Madrycie w czerwcu 1989 r. Zawierał on rekomendację trzystopniowego wprowadzenia Unii Gospodarczej i Walutowej. Pierwszy etap rozpoczął się, zgodnie z propozycją zawartą w raporcie, 1 lipca 1990 r.
Równolegle, we Wspólnotach Europejskich toczyła się dyskusja na temat stworzenia unii politycznej. Uwidoczniły się tu kontrowersje co do ewentualnych, ponadpaństwowych kompetencji przyszłej unii. Tym niemniej, na szczycie w Strasburgu w grudniu 1989 r. przyjęto jako cel strategiczny utworzenie Unii Europejskiej. Postulowana w Raporcie Delors'a konferencja międzyrządowa w sprawie Unii.

Rada Unii Europejskiej

Podstawowe decyzje o skutkach zasadniczych dla kształtu i rozwoju Wspólnot Europejskich zapadają na zasadzie konsensusu na forum Rady Europejskiej (zgromadzenia szefów państw i rządów), która zbiera się na swych regularnych sesjach raz na pół roku, a poza tym na jednym lub dwóch dodatkowych spotkaniach w ciągu roku.
Rada Europejska wytycza tylko podstawowy kurs na przyszłość, natomiast szczegółowe decyzje gwarantujące realizację postanowień szczytu muszą zostać podjęte na szczeblu Rady UE, która jest głównym organem decyzyjnym w Unii Europejskiej. W skład Rady UE wchodzą przedstawiciele (po jednym) każdego państwa członkowskiego, na szczeblu ministerialnym.

Zanim propozycja Komisji Europejskiej trafi do Rady UE jest ona zwykle uprzednio dyskutowana na forum Komitetu Stałych Przedstawicieli (COREPER), który tworzą ambasadorowie państw członkowskich akredytowani przy UE. Ambasadorowie bardzo często przeprowadzają stosowne konsultacje ze swoim rządem i w ten właśnie sposób poszczególne państwa członkowskie uczestniczą w procedurze uzgodnieniowej.
Wiele prostych spraw jest natomiast rozstrzyganych na poziomie COREPER-u, a przyjęte uzgodnienia zostają już tylko formalnie potwierdzone na forum Rady UE. Decyzje Rady UE zapadają, w zależności od wagi sprawy, przy zastosowaniu jednej z trzech procedur głosowania: na zasadzie zwykłej większości głosów, większości kwalifikowanej bądź jednomyślnie.

Zasada zwykłej większości głosów jest stosowana w przypadkach, co do których zapisy traktatowe nie stanowią inaczej. Są to przeważnie sprawy o charakterze proceduralnym, lub niewielkiej wadze. Każde głosujące państwo dysponuje w ramach tej procedury jednym głosem.

Zasada kwalifikowanej większości głosów obowiązuje - na mocy Jednolitego Aktu Europejskiego - w prawie wszystkich sprawach wiążących się rynkiem wewnętrznym. Traktat o UE z Maastricht rozciągnął zasadę głosowania kwalifikowanego m.in. na uchwalanie przepisów w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, swobodę przepływu siły roboczej oraz zawieranie niektórych umów z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi. Traktat Amsterdamski z 1997 r. znacznie rozszerzył zakres przedmiotowy decyzji podejmowanych kwalifikowaną większością głosów na takie m.in. sytuacje, jak zawieszenie danego państwa członkowskiego w prawach członka w przypadku stwierdzenia trwałego i poważnego łamania przez nie fundamentalnych praw człowieka, decyzje wykonawcze wobec decyzji ramowych w ramachII i III filaru UE oraz decyzje o przyjęciu wspólnych akcji lub wspólnych stanowisk, w wykonaniu zatwierdzonych wcześniej przez Radę Europejską wspólnych strategii, ujednolicanie przepisów prawnych i administracyjnych w zakresie osiedlania się obcokrajowców, przyjmowanie i realizację ramowych programów badań naukowych i rozwoju technologicznego, kwestie ochrony zdrowia i interesów konsumentów (w tym przyjmowanie wspólnych norm weterynaryjnych i fitosanitarnych) i in.
Traktat Nicejski, uzgodniony na "szczycie" UE w Nicei w grudniu 2000 r.
Idzie jeszcze dalej w kierunku rozszerzenia zakresu decyzji podejmowanych kwalifikowaną większością głosów. Z wymogu jednomyślności zrezygnowano m.in. w odniesieniu do nominacji na wyższe unijne stanowiska (w tym przewodniczącego Komisji Europejskiej oraz sekretarza generalnego Rady UE - Wysokiego Przedstawiciela ds. Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa oraz jego zastępcy), a także w przypadku decyzji odnoszących się do międzynarodowego handlu usługami (z pewnymi wyjątkami). Od 1 maja 2004 r. zasada głosowania większościowego zacznie obowiązywać w odniesieniu do niektórych decyzji z zakresu polityki wizowej i azylowej, a od 1 stycznia 2007 r. - w kwestiach związanych z funduszami strukturalnymi i Funduszem Spójności. Przy głosowaniu kwalifikowaną większością, waga głosów zależy przede wszystkim od liczebności społeczeństwa danego kraju członkowskiego. Ogólna liczba głosów będąca w dyspozycji Rady UE wynosi obecnie 87 i jest podzielona w sposób następujący: Francja, Niemcy, Wielka Brytania i Włochy - po 10 głosów, Hiszpania - 8, Belgia, Grecja, Holandia i Portugalia - po 5, Austria i Szwecja - po 4, Dania, Finlandia i Irlandia - po 3 oraz Luksemburg - 2 głosy. Jeśli głosowanie się odbywa na wniosek Komisji, dla jego przyjęcia wymagane są co najmniej 62 głosy opowiadające się za wnioskiem, a w innych przypadkach - co najmniej 62 głosów oddanych przez co najmniej 10 państw. Kwestia "ważenia" głosów w Radzie UE była jednym z głównych punktów agendy toczącej się od 14 lutego 2000 r. konferencji międzyrządowej, mającej na celu uzgodnienie zmian o charakterze instytucjonalnym, uznanych za najważniejsze w kontekście zamierzonego rozszerzenia Unii Europejskiej na Wschód. Konferencja ta zakończyła się uzgodnieniem wspomnianego wyżej Traktatu Nicejskiego w nocy z 10 na 11 grudnia 2000 r. Traktat rozstrzyga o nowym podziale głosów w Radzie UE pomiędzy obecnymi państwami członkowskimi, a także rezerwuje stosowną liczbę głosów dla każdego spośród prowadzących negocjacje akcesyjne dwunastu państw kandydujących. Największą (i równą - po 29) liczbą głosów dysponować będą w przyszłości cztery największe państwa członkowskie: Niemcy, Wielka Brytania, Francja i Włochy. Hiszpania otrzyma 27 głosów, Holandia 13, Grecja, Belgia i Portugalia - po 12, Szwecja i Austria - po 10, Dania, Finlandia oraz Irlandia - po 7, a najmniejszy Luksemburg - 4 głosy. Spośród nowych, przyszłych członków największa liczba głosów przypadnie Polsce - 27, a następnie Rumunii - 14, Czechom i Węgrom - po 12, Bułgarii - 10, Słowacji i Litwie - po 7, Łotwie, Słowenii, Estonii i Cyprowi - po 4 oraz Malcie - 3 głosy. W głosowaniach, które będą się odbywać przed poszerzeniem UE, na wniosek Komisji Europejskiej, dla podjęcia decyzji kwalifikowaną większością wymagane będzie 170 głosów "za" (na łączną liczbę 237 głosów), oddanych przez co najmniej połowę członków, w innych przypadkach 170 głosów "za", oddanych przez co najmniej dwie trzecie członków. Po rozszerzeniu UE o wszystkich dwunastu prowadzących obecnie negocjacje akcesyjne kandydatów, łączna liczba głosów w Radzie UE wzrośnie do 345, a dla podjęcia decyzji kwalifikowaną większością głosów potrzeba będzie co najmniej 258 głosów "za" oddanych przez większość państw (jeśli głosowanie się odbywa na wniosek Komisji) lub dwie trzecie państw (w innych przypadkach). Dodatkowo, ustalono 62-proc. próg ludnościowy, który oznacza, że za decyzją podejmowaną kwalifikowaną większością głosów powinny się opowiedzieć państwa reprezentujące co najmniej 62 proc. potencjału ludnościowego całej Unii. Zasada jednomyślności przy podejmowaniu decyzji przez Radę UE jest stosowana, jeśli rozstrzygane są sprawy o znaczeniu podstawowym. Należą do nich np. kwestie związane z zawieraniem umów o stowarzyszeniu, czy też traktatów akcesyjnych. Zakres stosowania zasady jednomyślności jest - wraz z postępem europejskiej integracji - stopniowo ograniczany.
Uprawnienia Parlamentu Europejskiego w procesie decyzyjnym
Uprawnienia Parlamentu Europejskiego w procesie decyzyjnym mogą mieć charakter opiniodawczy, współdecydujący i akceptujący. Pierwsza procedura, w ramach której Parlament Europejski wyraża wyłącznie swoją opinię wobec projektów legislacyjnych przesyłanych do niego przez Komisję Europejską, była we Wspólnotach Europejskich tradycyjnie najczęściej stosowana. Odnosi się ona obecnie m.in. do kwestii obywatelstwa UE, prawa osiedlania się, harmonizacji podatków pośrednich, spójności gospodarczej i społecznej, Wspólnej Polityki Rolnej i in. Procedura współdecydowania została wprowadzona na mocy Traktatu z Maastricht i miała na celu demokratyzację procesu legislacyjnego we Wspólnotach. Określa ona podział ról w tym procesie pomiędzy Radą UE a Parlamentem, dając Parlamentowi prawo odrzucenia przedstawionej przez Komisję propozycji legislacyjnej. Parlament musi zaś w pierwszym etapie tej procedury działać absolutną większością głosów, a w drugim - kwalifikowaną większością głosów. Traktat Amsterdamski rozszerzył zakres procedury współdecydowania m.in. na sprawy w dziedzinie wspomagania zatrudnienia, niektóre aspekty ochrony zdrowia, polityki socjalnej i transportowej, walkę z oszustwami finansowymi, współpracę służb celnych, statystykę, kwestię ochrony danych osobowych, sieci transeuropejskie, programy w dziedzinie badań naukowych i rozwoju technologii oraz inne. Rola akceptująca Parlamentu Europejskiego wobec propozycji zgłaszanych przez Komisję Europejską, a następnie przyjętych przez Radę UE, uwidacznia się wyraźnie podczas przyjmowania budżetu UE. Parlament ma prawo do częściowej zmiany budżetu (w ramach tzw. wydatków nieobligatoryjnych, nie wynikających z zobowiązań traktatowych) lub do jego całkowitego odrzucenia (kwalifikowaną większością dwóch trzecich głosów). Ponadto, Parlament Europejski, na mocy Traktatu Amsterdamskiego, zatwierdza skład Komisji Europejskiej oraz wyraża zgodę na nominację przewodniczącego Komisji Europejskiej, którego kandydatura została wcześniej uzgodniona przez państwa członkowskie (poprzednio Parlament miał wyłącznie prawo opiniowania tej kandydatury). Funkcje doradcze w procesie podejmowania decyzji przypadają Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu (wspólnemu dla Wspólnoty Europejskiej i EURATOM-u), Komitetowi Regionów (powołanemu dla Wspólnoty Europejskiej przez Traktat o UE) oraz Komitetowi Konsultacyjnemu, istniejącemu w strukturze Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. W niektórych, istotnych z punktu widzenia rozwoju społeczno-gospodarczego sprawach, jak np. swobodny przepływ siły roboczej, prawo osiedlania się, komunikacja i transport, kształcenie ogólne i zawodowe, ochrona zdrowia, sieci transeuropejskie czy spójność gospodarcza i społeczna, Komisja Europejska i Rada UE mają obowiązek przeprowadzenia konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym. W przypadku Komitetu Regionów obowiązek taki występuje m.in. w odniesieniu do legislacji związanej z kształceniem ogólnym i zawodowym, kulturą, ochroną zdrowia, transportem, sieciami transeuropejskimi oraz spójnością gospodarczą i społeczną.

Traktat Rzymski

Następny etap europejskiej integracji został zapoczątkowany konferencją "na szczycie" w Mesynie w czerwcu 1955 r. Powołano na niej specjalny komitet międzyrządowy pod przewodnictwem Paula Henri'ego Spaaka, belgijskiego ministra spraw zagranicznych, w celu przygotowania propozycji rozszerzenia zakresu integracji. Raport tego komitetu, znany pod nazwą Raportu Spaaka, stał się podstawą kilkunastomiesięcznych negocjacji, które zaowocowały podpisaniem 25 marca 1957 r. dwóch Traktatów Rzymskich. Jeden z nich ustanowił Europejską Wspólnotę Gospodarczą - EWG (European Economic Community - EEC), przemianowaną na mocy Traktatu z Maastricht z 1992 r. na Wspólnotę Europejską - WE (European Community - EC), a drugi powołał do życia Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (European Atomic Energy Community - EURATOM)
Sygnatariuszami obu traktatów było sześć państw założycielskich EWWiS. EWG miała w założeniu doprowadzić do powstania unii celnej, a następnie wspólnego rynku towarów, usług, siły roboczej i kapitału, natomiast Europejska Wspólnota Energii Atomowej miała zapewnić wspólną kontrolę nad przemysłem nuklearnym w Europie, pod kątem wykorzystania go wyłącznie do celów pokojowych. Oba Traktaty weszły w życie 1 stycznia 1958 r. W ten sposób doszło do powstania istniejących obok siebie trzech Wspólnot Europejskich, o tym samym składzie członkowskim. Wszystkie trzy Wspólnoty mają osobowość prawną i są podmiotami prawa międzynarodowego. W odróżnieniu od ustalonego w traktacie założycielskim 50-letniego okresu istnienia EWWiS, czas funkcjonowania Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej nie został w Traktatach Rzymskich określony.
Równolegle do Traktatów Rzymskich podpisano konwencję o wspólnych instytucjach, która miała na celu doprowadzenie do stworzenia jednolitych organów dla wszystkich Wspólnot Europejskich. Udało się to od razu zrobić tylko w przypadku Europejskiego Zgromadzenia Parlamentarnego i Trybunału Sprawiedliwości, które stały się instytucjami wspólnymi dla tych trzech organizacji. Dopiero na mocy Traktatu o fuzji z 8 kwietnia 1965 r. zakończono proces łączenia wspólnotowych organów. Zdecydowano, że Rada Ministrów będzie służyć wszystkim trzem organizacjom, podobnie jak Komisja Wspólnot Europejskich. Zmieniono nazwę Europejskiego Zgromadzenia Parlamentarnego na Parlament Europejski oraz utworzono Komitet Stałych Przedstawicieli Rządowych (Committee of Permanent Representatives - COREPER). Traktat ten zaczął obowiązywać od 1 lipca 1967 r.

Traktat Amsterdamski

Celem zainaugurowanej 14 lutego 2000 r. Konferencji Międzyrządowej było uzgodnienie niezbędnych - z punktu widzenia przyszłego rozszerzenia UE - reform instytucjonalnych, które nie zostały rozstrzygnięte w Amsterdamie w 1997 r. Za trzy najważniejsze tego rodzaju kwestie uznano: podział głosów w Radzie UE i system podejmowania decyzji kwalifikowaną większością głosów, skład Komisji Europejskiej (liczba komisarzy) oraz zakres decyzji podejmowanych kwalifikowaną większością głosów. Te trzy zagadnienia, stanowiące tzw. "pozostałości z Amsterdamu", wypełniły zasadniczo agendę Konferencji, którą rozszerzono ponadto o problematykę tzw. ściślejszej współpracy. Konferencję Międzyrządową zakończono uzgodnieniem nowego Traktatu podczas spotkania Rady Europejskiej w Nicei, w nocy z 10 na 11 grudnia 2000 r. Ustalenia Traktatu Nicejskiego zostały oficjalnie uznane za wystarczające do przystąpienia do rozszerzenia Unii. Traktat Nicejski, po ostatecznym zredagowaniu, zostanie podpisany przez państwa członkowskie, a następnie będzie poddany procedurze ratyfikacyjnej, zarówno w parlamentach narodowych, jak i w Parlamencie Europejskim. Zakłada się, że procedura ta powinna dobiec końca najpóźniej w grudniu 2002 r., tak aby z początkiem 2003 r. Unia Europejska uzyskała stan gotowości do przyszłego rozszerzenia.
W deklaracji zamieszczonej w aneksie do Traktatu Nicejskiego przewidziano dalszą debatę na temat przyszłości Unii Europejskiej. Ma ona m.in. dotyczyć następujących kwestii: jak ustalić i monitorować bardziej szczegółowy podział kompetencji pomiędzy Unią Europejską i państwami członkowskimi, odzwierciedlający zasadę subsydiarności; status Karty Praw Podstawowych UE przyjętej na szczycie w Nicei; uproszczenie Traktatów w elu uzyskania ich większej czytelności i przejrzystości; oraz rola narodowych Parlamentów w przyszłej konstrukcji europejskiej. Nowa konferencja przedstawicieli rządów państw członkowskich, która zajmie się tymi zagadnieniami, zostanie zwołana w 2004 r. Konferencja ta w żadnej mierze nie powinna stanąć na przeszkodzie procesowi poszerzania Unii Europejskiej. Kraje kandydujące, które do tego czasu zakończą negocjacje, zostaną zaproszone do uczestnictwa w konferencji, a kraje prowadzące nadal negocjacje uzyskają status obserwatorów.
Unię Europejską tworzy obecnie piętnaście państw, które zachowują swoją suwerenność i są pełnoprawnymi podmiotami prawa międzynarodowego. Państwa te, decydując się na członkostwo we Wspólnotach Europejskich, dobrowolnie przekazały część swoich kompetencji ponadnarodowym organom wspólnotowym.

Traktat Nicejski

Wraz z rozpadem systemu komunistycznego, zmianami systemowymi w krajach Europy Środkowej i Wschodniej oraz aspiracjami tych państw do integracji z Europą Zachodnią, Unia Europejska stanęła wobec perspektywy rozszerzenia na Wschód. Taka możliwość została po raz pierwszy oficjalnie potwierdzona podczas szczytu UE w Kopenhadze (), w czerwcu 1993 r., a w grudniu 1994 r., w Essen, Rada Europejska przyjęła odnośną strategię. W Kopenhadze, za jeden z warunków rozszerzenia Unii Europejskiej uznano sprawne funkcjonowanie Unii, pomimo ewentualnego, znacznego zwiększenia liczby jej członków. Już w Traktacie z Maastricht, w Artykule N, przewidziano zwołanie Konferencji Międzyrządowej, celem dokonania przeglądu zapisów m.in. o procedurze współdecydowania Rady i Parlamentu Europejskiego, Wspólnej Polityce Zagranicznej i Bezpieczeństwa oraz hierarchii aktów prawnych. Postanowiono, więc przeprowadzić adaptację i konsolidację obowiązujących traktatów, dokonując równocześnie pewnych zmian instytucjonalnych, niezbędnych z punktu widzenia stworzenia warunków dla rozszerzenia Unii Europejskiej na Wschód. Przygotowania do konferencji międzyrządowej prowadzone były w ramach tzw. Grupy Refleksyjnej pod przewodnictwem Carlosa Westendorpa, hiszpańskiego sekretarza stanu ds. integracji europejskiej. Sporządzony przez tę grupę raport stał się przedmiotem obrad szczytu UE w Madrycie w grudniu 1995 r., podczas którego postanowiono zwołać konferencję międzyrządową (rozpoczęła się ona w Turynie 29 marca 1996 r.) Podjęto zarazem decyzję o ograniczeniu zakresu tematycznego tej konferencji do problematyki zbliżenia Unii Europejskiej do jej obywateli, usprawnienia systemu instytucjonalnego UE w kontekście przyszłego rozszerzenia, a także przyznania Unii zwiększonego mandatu w dziedzinie Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa oraz współpracy w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. W rezultacie prac tej konferencji, parafowano podczas spotkania Rady Europejskiej 17 czerwca 1997 r. w Amsterdamie nowy traktat, nazwany później Traktatem Amsterdamskim. Został on formalnie podpisany 2 października 1997 r. Traktat Amsterdamski mówi o fundamentalnych prawach obywateli, stopniowym ustanawianiu strefy wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, zawiera dyspozycje dotyczące współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych, wprowadza nowe zapisy na temat zatrudnienia, polityki socjalnej, ochrony środowiska naturalnego, zdrowia i konsumentów, podejmuje problematykę obywatelstwa europejskiego, podkreśla wagę stosowania zasady subsydiarności i proporcjonalności, zawiera postanowienia wzmacniające II filar UE oraz wprowadza dość ograniczone zmiany jeśli chodzi o instytucje Unii Europejskiej i obowiązujący proces decyzyjny. Zupełnie nowym zapisem Traktatu Amsterdamskiego jest postanowienie przewidujące możliwość skorzystania w pewnych sytuacjach z formuły "ściślejszej współpracy" przez pragnące tego kraje, dla realizacji wspólnych celów.
Traktat Amsterdamski wszedł w życie 1 maja 1999 r. W wykonaniu jednego z jego postanowień w sferze Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa, na szczycie Unii Europejskiej w Kolonii, 3-4 czerwca 1999 r., uzgodniono kandydata, który sprawuje przewidzianą w Traktacie funkcję Wysokiego Przedstawiciela do spraw WPZB, w randze Sekretarza Generalnego Rady. Jest nim były sekretarz generalny NATO, Javier Solana, który objął nowe stanowisko po zakończeniu swej misji w NATO, z początkiem 2000.

3 Filary UE

Pierwszy z nich, uważany za wspólnotowy, bazujący na zmodyfikowanym Traktacie o EWG (nazywanym obecnie Traktatem o WE), Objął m.in. gospodarkę, handel, politykę społeczną, ochronę środowiska, kulturę, itd. W ramach I filaru wprowadzono też instytucję "obywatelstwa europejskiego". Nazwa "Europejska Wspólnota Gospodarcza" została w Traktacie zmieniona na "Wspólnota Europejska". Powołano ciało doradcze - Komitet Regionów, stworzono podstawy prawne do utworzenia Europejskiego Instytutu Monetarnego, a także instytucji ogólnoeuropejskiego rzecznika praw obywatelskich. Przewidziano trzy etapy dochodzenia do Unii Gospodarczej i Walutowej - UGiW (Economic and Moneraty Union - EMU), a w Protokóle do Traktatu z Maastricht zapisano tzw. kryteria konwergencji, spełnienie, których miało warunkować przejście poszczególnych krajów do trzeciego, najwyższego etapu EMU.
Drugim filarem Unii Europejskiej jest Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa. (Traktat z Maastricht przewidział m.in. połączenie w przyszłości struktur Unii Zachodnioeuropejskiej i Unii Europejskiej).
Trzecim filarem UE jest współpraca w sferze wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. Filar drugi i trzeci należą do dziedziny współpracy międzyrządowej, a podejmowane decyzje muszą zapadać na zasadzie jednomyślności.

Rola Trybunału Sprawiedliwości

Porządek prawny Unii Europejskiej jest stale wzbogacany o orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości, dokonującego interpretacji prawa wspólnotowego.
Trybunał Sprawiedliwości jest instancją ostateczną.
Rozstrzyga on m.in. spory pomiędzy państwami na tle wykładni prawa traktatowego. Również Komisja Europejska może wystąpić do Trybunału z powództwem przeciw danemu państwu członkowskiemu, nie wywiązującemu się z przyjętych w traktatach zobowiązań.
Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości przeciwko któremuś państwu członkowskiemu ma charakter deklaratywny, stwierdzający stan prawny. Trybunał nie może natomiast w sposób bezpośredni nakazać danemu państwu usunięcia rozbieżności prawnych lub też uchylić niezgodny - jego zdaniem - przepis prawny istniejący w danym państwie. Jeśli państwo nie stosuje się do orzeczenia Trybunału.
Komisja Europejska jest upoważniona do wyrażenia swej opinii na ten temat, a następnie - do ponownego wniesienia sprawy do Trybunału Sprawiedliwości, przedkładając równocześnie Trybunałowi propozycję nałożenia na dane państwo określonej kary pieniężnej.
Trybunał Sprawiedliwości kontroluje też legalność aktów prawnych wydawanych przez upoważnione instytucje UE, pociągających za sobą skutki prawne dla stron trzecich.

Unia Gospodarcza i Walutowa

... która ma stopniowo doprowadzić m.in. do zastąpienia walut narodowych wspólną walutą euro.
Europejska Wspólnota Węgla i Stali(EWWiS)powstała w 1951 roku na mocy Traktatu Paryskiego, podpisanego na 50 lat (termin ten upływa 23 lipca 2002 roku). Celem EWWiS jest istnienie wspólnego rynku surowców i produktów przemysłu węglowego i stalowego

Zgodnie z traktatami założycielskimi, organami (instytucjami) Wspólnot Europejskich są:
  • Rada Europejska,
  • Rada Unii Europejskiej,
  • Komisja Europejska,
  • Parlament Europejski,
  • Trybunał Sprawiedliwości,
  • Trybunał Obrachunkowy.
Radę i Komisję wspierają:
  • Komitet Ekonomiczno-Społeczny,
  • Komitet Regionów,
  • Komitet Stałych Przedstawicieli (COREPER).

Instytucje Unii Europejskiej

Instytucje Unii mają siedziby w trzech miastach: Strasburgu (Parlament Europejski), Luksemburgu (Europejski Trybunał Sprawiedliwości i Trybunał Obrachunkowy), Brukseli (Komisja Europejska i Rada Unii Europejskiej). Na mocy tzw. traktatu fuzyjnego, od 1967 roku wszystkie trzy Wspólnoty: (Europejska Wspólnota Węgla i Stali, Europejska Wspólnota Energii Atomowej oraz Wspólnota Europejska) mają wspólne organy.

Rada Unii Europejskiej
Rada Unii Europejskiej stanowi prawo w Unii. Może występować w kilku postaciach: jako Rada do Spraw Ogólnych (ministrowie spraw zagranicznych państw członkowskich) lub Rada Specjalna - tzw. branżowa (np. ministrowie rolnictwa, przemysłu, spraw wewnętrznych, itd.). Rada Unii Europejskiej wypracowuje i koordynuje politykę wewnętrzną i zagraniczną UE.

Komisja Europejska
Nazywana jest "strażnikiem traktatów". Do jej kompetencji należą: prawo inicjatywy ustawodawczej, reprezentacja interesów i koordynacja działań Wspólnot (wewnątrz i na zewnątrz Unii Europejskiej), kontrola stosowania prawa wspólnotowego (europejskiego) oraz realizacja postanowień zawartych w traktatach i aktach prawnych przyjętych przez Wspólnoty. Obecnie Komisja liczy 20 komisarzy wybieranych na 5 lat (jeden lub dwóch komisarzy z każdego państwa członkowskiego, w tym przewodniczący i jego dwóch zastępców).

Parlament Europejski
Parlament Europejski nie stanowi prawa w Unii Europejskiej, ale uczestniczy w procesie decyzyjnym. Ma też uprawnienia dotyczące uchwalania budżetu, przyjmowania nowych członków oraz zatwierdzania układów stowarzyszeniowych . Kontroluje pracę Komisji Europejskiej. Może także ustanawiać tymczasowe Komitety Dochodzeniowe, badające ewentualne wykroczenia lub nieprawidłowości w stosowaniu prawa wspólnotowego (europejskiego). Wybiera Rzecznika Praw Obywatelskich. Parlament składa się z przedstawicieli państw członkowskich UE, wybieranych w wyborach powszechnych i bezpośrednich (na okres 5 lat). Obecnie liczy 626 deputowanych.

Trybunał Sprawiedliwości
Trybunał Sprawiedliwości zapewnia przestrzeganie prawa wspólnotowego. Orzeka o zgodności aktów prawnych wydawanych przez instytucje Wspólnot z traktatami Wspólnot. Rozpoznaje spory między państwami lub między Komisją Europejską i państwami, wynikające ze stosowania prawa europejskiego. Trybunał składa się z 15 sędziów.

Rada Unii Europejskiej
Rada Unii Europejskiej stanowi prawo w Unii. Może występować w kilku postaciach: jako Rada do Spraw Ogólnych (ministrowie spraw zagranicznych państw członkowskich) lub Rada Specjalna - tzw. branżowa (np. ministrowie rolnictwa, przemysłu, spraw wewnętrznych, itd.). Rada Unii Europejskiej wypracowuje i koordynuje politykę wewnętrzną i zagraniczną UE.

Artykuł opracowany dnia 01-06-2004
dla ZSMS w Bytomiu przez A.B.

komentarz[0] |
© 2004 ZSMS-Bytom. Wszelkie prawa zastrzeżone.
engine powered by jPORTAL 2